medea
Veenfabriek | Paul Koek en Wim Henderickx
Componist Wim Henderickx over Medea: “De monologen van Peter Verhelst en de muziek ontstonden in een afzonderlijk creatieproces. Pas tijdens de repetities kwamen ze tot een symbiose en bleken ze wonderwel bij elkaar aan te sluiten. De drie invalshoeken tekst, muziek en regie worden versterkt door een drieledige confrontatie binnen het werk zelf. Oosten staat tegenover westen, elektronica tegenover akoestische instrumenten, passie tegenover verdriet.

De Turkse sopraan Selva Erdener kreeg geen taal in de semantische betekenis, ze vertolkt muzikale klanken die het drama van de tekst van Peter Verhelst bekrachtigen. De muziek van protagonist Medea geeft de innerlijke wereld van pijn, liefde en verdriet weer op een introspectieve manier. Ze volgt de monologen van de acteurs niet, het is één groot lamento die de ganse voorstelling muzikaal draagt. De zangeres wordt vergezeld door de duduk, een traditioneel Armeens instrument, dat de menselijke stem benadert.

Het muzikale materiaal bestaat uit één grote melodie die gekenmerkt wordt door het gebruik van kwarttonen (intervallen kleiner dan een halve toon) meestal op een heterofone manier uitgewerkt (gelijktijdig varianten spelen op eenzelfde melodie).
De elektronica zorgt voor een klanktapijt, een constante ‘drone’. Zowel zang, instrumenten als acteurs krijgen versterking, niet om te vervormen, maar om kleur te geven. Het geheel wordt hiermee verrijkt en krijgt een extra dimensie. De typisch westerse fluit, altviool en klarinet krijgen gezelschap van twee percussionisten (waaronder de componist) en een elektrische gitaar, die verrassend aansluit bij het introspectieve en melodieuze karakter van de muziek, maar er ook dwars tegenin gaat.”

Medea is een productie van de Veenfabriek en Muziektheater Transparant in coproductie met de Singel, Hermes Ensemble en Operadagen Rotterdam (Première in het kader van Opera XXI). Als de Griekse held Jason met zijn Argonauten aan de kust van Colchis belandt, steelt hij het hart van Medea, de koningsdochter. Verliefd helpt zij hem met haar magische krachten het Gulden Vlies te stelen. Op de vlucht redt ze de Grieken door haar vader en haar broer te doden. Aangekomen in Corinthe trouwen Jason en Medea met elkaar en krijgen zij twee kinderen. Na tien gelukkige jaren wordt Jason verliefd op de dochter van Kreon, de koning van Corinthe. Hij wil met haar trouwen om de toekomst van zijn kinderen veilig te stellen. Kreon stemt in met het huwelijk omdat hij zo zijn koningshuis redt. Medea neemt met dit alles echter geen genoegen. Diep beledigd rekent ze op gruwelijke wijze af met de Corinthische prinses om daarna haar beide zonen te doden.

Gebaseerd op de Griekse tragedie van Euripides brengen het muziektheaterensemble de Veenfabriek en Muziektheater Transparant een eigentijdse bewerking van Peter Verhelst op muziek van Wim Henderickx. De regie is in handen van Paul Koek. In deze bewerking wordt de mythe verteld vanuit het perspectief van de oude koning Kreon, die zijn rijk dacht te redden maar uiteindelijk alles verliest.

Glauke zegt: Ik heb je naar me zien kijken. Het kan niet dat iemand iemand zo tot leven heeft gewekt met zijn ogen, zoals jij met mij doet.
Jason zegt: Alleen als we op zoek gaan naar iets warms, zullen we ooit ons thuis terugvinden.
Medea zegt: Mijn twee jongens, elk aan een borst. Mijn jongens zijn de twee kamers van mijn hart.
Kreon huilt. Hij blijft huilen. Tenslotte zegt hij: Hoe is het zover kunnen komen? Waarom? Is er dan nergens iemand die, al was het maar één seconde, een arm om onze schouders wil leggen?

Hermes Ensemble
Duduk: Raphaela Danksagmuller i.s.m. Joost Gils
FLuit: Karin de Fleyt
Klarinet|basklarinet: Peter Merckx
Altviool: Marc Tooten
Gitaar: Matthias Koole
Percussie: Gaetan La Mela
Elektronica: Jorrit Tamminga Medea
Regie: Paul Koek
Compositie & muzikale leiding: Wim Henderickx
Tekst|libretto: Peter Verhelst
Dramaturgie: Paul Slangen
Spel: Reinout Bussemaker, Joep van der Geest, Yonina Spijker, Lizzy Timmers
Zang: Selva Erdener
www.veenfabriek.nl