willem jeths: strijkkwartet 2, un vago ricordo
Willem Jeths dankt het Ruysdael Kwartet
Willem Jeths Strijkkwartet 2, Un Vago Ricordo(1996) Willem Jeths is een liefhebber van mooie (samen) klanken. Uiteraard hoort men de klank nooit los van de andere elementen en uiteraard hebben die andere invloed op de wijze waarop men de klank ondergaat, maar in dit werk lijkt de componist de klank extra aandacht te willen geven. Daartoe hanteert hij diverse middelen. Het eerste is een enorme verfijning in klank, met vele tinten in het zachte en halfzachte. Het tweede is het gebruik van de scordatura, d.w.z. de afwijkende stemming, in dit geval voor alle instrumenten behalve de cello. Daarnaast schrijft de componist kwarttonen voor, evenals omcirkelingen rond 'de basistoon' plus – uitzonderlijk vaak – flageoletten, glissandi en het contrast tussen spelen met de snaren en met het hout. Razendsnel vele noten spelen waardoor een lichte mist- of ruisklank ontstaat is daarbij even essentieel als kort en glashelder exploderen. Het resultaat is een kwartier durende compositie waarbij de luisteraar zich voortdurend afvraagt: staan alle deze dynamische schakeringen in dienst van het grote betoog of andersom? Dramatisch is de muziek zeker, al kan men de componist niet betrappen op een vocale schrijfwijze. Anders dan Ketting, die vrijwel geen dynamische aanwijzingen geeft en meer uit is op een sterk zichtbare lange lijn, lijkt Jeths meer een componist voor het moment. Na de uiterst geconcentreerde momenten moet het stuk eindigen 'als een zucht'.