Marie Guilleray, sopraan | Klankregie: Kees Tazelaar


Luigi Nono componeerde La fabbrica illuminata voor stem en tape in 1964. De compositie is opgedragen aan de arbeiders van de Italsider staalfabrieken in Genua. De titel La fabbrica illuminata wil zoveel zeggen als 'de fabriek die verlicht is', 'verlicht' dan in de zin dat de arbeiders weten waar ze aan toe zijn.

De gezongen tekst is een samenstelling van teksten van die arbeiders zelf, teksten uit de arbeidsovereenkomsten (bewerkt door Giuliano Scabia), en een tekst van de dichter Cesare Pavese (het laatste fragment uit het gedicht ("Two poems for T.").

In zijn compositie laat Nono deze teksten als het ware versmelten met het geluid van de zware fabrieksmachines. Hij voegt er ook elektronische klanken aan toe en transformeert het geheel tot een nieuwe muzikale eenheid, die door een sopraan van commentaar wordt voorzien: een klaagzang over sociale misstanden en het lot van de arbeidersklasse.

La Fabrica Luminata ging op 15 september 1964, tijdens La Biennale di Venezia XXVII, in het Teatro La Fenice in première.