resurrections | silbersee - twee audiovisuele installaties opgesteld in Het Diepe van de Regentes
Beeld: Alexandra Navratil | Muziek: Natalia Domínguez Rangel | Toegang is gratis
Video-installatie Resurrections
Resurrections is een fantasmagorische verbeelding van transparantie, rationaliteit, geweld en kwetsbaarheid. Gelatine, de basis van fotografische emulsie, wordt tot op de dag van vandaag gemaakt op basis van dierlijke beenderen. In bewegend beeld, gevangen in de gelatinelaag van de film, komen objecten, mensen en dieren weer tot leven. Gelatine is het destillaat van de dood, maar blijkt het ongelooflijke vermogen te hebben het leven te verdubbelen in de vorm van filmische schaduwen en verschijningen. Als materiaal heeft gelatine een lange geschiedenis. Het heeft eigenschappen en gedragingen die nauw verbonden zijn met het verleden van het materiaal.

 

Alle beelden en filmfragmenten in de video zijn verzameld tijdens een diepgaand onderzoek naar Agfa, de Duitse producent van filmmateriaal, en de plaats die dit bedrijf innam in de Duitse gelatine- verwerkende industrie sinds het eind van de negentiende eeuw. Een belangrijk onderdeel van de video bestaat uit vroege röntgenfoto's van lichamen en machines. Deze zijn destijds gepubliceerd door Agfa-onderzoeker John Eggert als studiemateriaal voor studenten radiografie. Met behulp van de foto's leerden ze de beelden interpreteren en bijvoorbeeld onderscheid te maken tussen onvolkomenheden in de emulsie en signalen die wezen op beschadigingen en andere problemen in de gefotografeerde lichamen en machines. Als onderwerp voor zijn röntgenfoto's gebruikte Eggert de arbeiders en de machines in de Agfa-fabriek.

De muziek
Componiste Natalia Domínguez Rangel: 'De muziek voor Resurrections is geïnspireerd op Navratils visie op fantasmagorische beelden, transparantie, rationaliteit, geweld en kwetsbaarheid. We hebben gesproken over hoe gelatine gemaakt wordt – een van de essentiële materialen in de fotografie. Ik wilde spelen met overlappende geluiden en juxtaposities van klankkleuren, zoals dat past in de manier waarop ik muziek maak: het creëren van muzikale constellaties in juxtapositie binnen een universum. Wat voorop stond, was het uitdrukking geven aan de kwetsbaarheid en de intensiteit van het materiaal. In dit stuk combineer ik puur elektronische geluiden en bewerkte akoestische instrumenten zoals basdrum, bellen en snaarinstrumenten.'

Video-installatie Silbersee (2015)
Na Resurrections hebben Navratil en Rangel samengewerkt aan de video Silbersee, een gerelateerde productie. Silbersee was te zien op het Colomboscope Festival in Colombo, Sri Lanka in augustus en op de Frieze London kunstbeurs in samenwerking met Dan Gunn.

Silbersee is opgebouwd uit 115 zwartwit- en infraroodfoto's van een meer bij Bitterfeld in het voormalige Oost-Duitsland. De foto's zijn genomen door de chemicus Dr. Fred Walkow in 1989 en 1990, kort voor de hereniging van Oost- en West-Duitsland. Dr. Walkow was naar Bitterfeld gekomen om bij Agfa-ORWO te werken aan een onderzoek naar een vervanger voor zilver als component van fotografisch materiaal. Tijdens zijn verblijf in Bitterfeld raakte hij steeds meer door het meer geobsedeerd.
Het meer is ontstaan door afgravingen voor de winning van bruinkool, de brandstof voor de industriële ontwikkeling van het gebied aan het eind van de 19de eeuw. In de 20ste eeuw zijn de omringende fabrieken de afgraving gaan gebruiken om er hun afvalwater in te lozen, totdat het eind jaren 80 de zwaarst vervuilde plek in Duitsland was. Dr. Walkow omschreef het meer als een aanwezigheid die zwaar drukte op het leven van de omwonenden. Volgens hem was het meer ook de oorzaak van een persoonlijke crisis die hij doormaakte na zijn verhuizing naar het gebied.
De tekst die over de beelden is gemonteerd is een reflectie op de geleidelijke aantasting door chemische verontreiniging.

De muziek
Natalia Domínguez Rangel: 'De muziek voor Silbersee is geïnspireerd op de korrel in fotografisch materiaal en door de transparantie die Navratil gebruikt in de beeldovergangen. In dit stuk heb ik een verkenning gemaakt van de kleuren en vormen van ruis als verbeelding van de filmkorrel en de chemische gevolgen van een zodanig vervuilde omgeving. Het statische karakter van de fotografie heb ik uitgedrukt in minimale percussie en synthetische klanken, vergelijkbaar met de manier waarop in een foto stippen van zuivere kleur zich aftekenen tegen een witte achtergrond.'